| Petrol fiyatları yükseldikçe güneş enerjisine ilgi artıyor Petrol ve doğalgaz fiyatlarının yükselmesi, alternatif enerji kaynaklarına ilgiyi artırdı. Güneş, son günlerde öne çıkan alternatif kaynakların başında geliyor. Türkiye’de daha çok sıcak su elde etme amaçlı değerlendirilen güneş enerjisinin evlerde ısıtma, soğutma, aydınlatma amaçlı kullanımı için çalışma başlatıldı. Almanya’da yaşayan ve dünyada ilk kez güneş enerjisini soğutma amaçlı kullanan sistemi geliştiren Türk bilim adamı ve girişimci Dr. Ahmet Lokurlu, buluşuyla elektrik maliyetlerini önemli oranda düşürdüğünü belirtiyor. Çalışmalarını halen Solitem isimli şirketi üzerinden yürüten Lokurlu, Türkiye’nin önde gelen iki holdingi ile yeni projeler için görüşme yaptıklarını ifade ediyor. Güneş enerjisinden soğutma amaçlı faydalanma sistemlerine daha çok, oteller, okullar ve büyük yapılar ilgi gösteriyor. Sistem, projeye ve ülkeden ülkeye değişmekle beraber 4-7 yıl arasında yatırım maliyetinin geri dönüşümünü sağlıyor. Dr. Lokurlu, güneş enerjisini soğutma amaçlı kullanıma imkan veren sistem geliştirdiği için başta Birleşmiş Milletler olmak üzere birçok uluslararası kuruluştan, Avrupa Güneş Enerjisi Ödülü, Dünya Küresel Enerji Ödülü, Küresel 100 Eco-Tech Ödülü, Harikalar Dünyası Ödülü gibi birçok ödül aldı. Lokurlu’nun üzerinde çalıştığı ve enerji giderlerini azaltmaya yönelik sistemler şunlar: Güneş enerjisi ile ısıtma-soğutma, güneş enerjisi ile çalışan klima, sıcak su temini, buhar ve elektrik üretimi. Dr. Lokurlu’nun verdiği bilgiye göre güneş enerjisi, gelecekte aydınlatma, ısıtma, soğutma, enerji üretimi gibi birçok alanda kullanılacak. 5-10 yıl öncesi çok pahalı bulunan güneş enerjisi sistemleri, petrol-doğalgaz gibi enerji kaynakları fiyatlarının anormal artış göstermesi ile ekonomik ürün konumuna yükseldi. Lokurlu, geliştirdiği projenin ekonomik olduğu görüşünde: “Akdeniz Bölgesi’nde yazın enerji ihtiyacının yaklaşık yüzde 50’si, klima sistemi, yani soğutma amaçlı kullanılıyor. Bizim geliştirdiğimiz sistem ile soğutma ihtiyacı güneş enerjisi ile karşılanabiliyor. Yani yüzde 50’lik bir tasarruf söz konusu. Kıbrıs’ta bir otel için hazırladığımız soğutma amaçlı projenin maliyeti 500 bin Euro. Ama, sistem otele enerji maliyetlerinden yılda 100 bin Euro tasarruf sağlayacak, 5-6 yılda kendisini de amorti edecek.” Dr. Ahmet Lokurlu’ya göre, enerji fiyatlarındaki anormal artış güneş enerjisi gibi yüksek teknoloji ürünlerinin günlük hayatta daha fazla kullanımını artıracak. Lokurlu, güneş enerjisinin soğutma amaçlı kullanımına imkan veren sistemi halen Almanya merkezli üretip sattıklarını ve dünyanın dört bir yanından çok yoğun bir ilgi gördüklerini ifade ediyor. Lokurlu, Türkiye’deki çalışmalar hakkında şu bilgileri veriyor: “Sistemimizi ilk kez 2004’te Dalaman’da kurduk. Kapasiteyi iki katına çıkarıyoruz. Alanya ve Gebze’de birer tane kuruyoruz. Türkiye’de üç projemiz olacak. Sistemi kendimiz üretip kuruyoruz. Türkiye’de yaptığımız görüşmeler ortaklık ile sonuçlanırsa, daha çok evsel ihtiyaçlara (ısıtma-soğutma) cevap verecek ürünler geliştireceğiz.” Tüp yerine güneşle çalışan ocaklar piyasada Türkiye’de başta belediyeler olmak üzere birçok kamu kurumu ve şirket, park ve bahçelerini güneş enerjisi ile aydınlatıyor. Güneş sistemlerini üreten Hizmark’ın Genel Müdürü Savaş Yeşiltaş’ın verdiği bilgilere göre bu enerji dış aydınlatma, sulama, elektronik cihazlarda kullanılmaya başlandı. Ege Üniversitesi Güneş Enerjisi Enstitüsü ve Muğla Üniversitesi Temiz Enerji Kaynakları Ar-Ge Merkezi’nden Rüştü Eke, Türkiye’nin coğrafi konumu itibarıyla güneş enerjisi potansiyeli bakımından şanslı olduğunu ifade ediyor. Eke, bu potansiyelin kullanılabilmesi için teşvikin şart olduğu görüşünde. Eke’nin dikkat çektiği önemli bir konu da güneş enerjili sistemlerin, yatırım maliyetinin yüksek olmasına karşın; hareketli parça bulunmaması sebebiyle bakım ve onarım maliyetinin yok denecek kadar az olması. Elektrik İşleri Etüt İdaresi de, yemek pişirmede kullanılan güneş enerjili ocaklar üretti. Ocakların fiyatı, 30 ile 170 YTL arasında değişiyor. İsmail Altunsoy |
